2. Bakara Suresi 39. Ayet

 “Yalan söyleyerek âyetlerimizi görmezlikten gelenler ise cehennem ahalisidir. Onlar orada ölümsüz olarak kalacaklardır “(Bakara 2/39)

            Kezzebe = كذّب fiilinin mastarı olan tekzib Arapça’da yalanlama anlamına geldiği gibi “çokça yalan söyleme” anlamına da gelir (Kamus). Ayetler, yalanlanamayan gerçekler olduğu için ona yalan diyen, yalan söyler. Bu sebeple verdiğimiz anlam hem dil hem de ayetler arasındaki uyum açısından uygundur. Kafir doğru/kesin bilgileri örten demektir.

            Bakara 2/39’daki kezzebe fiili “yalanladı” anlamında değil, “yalana sarıldı” anlamındadır. Bu fiil, kuranda 3 şekilde kullanılır.

            1. Mef’ul, (tümleç almadan) kullanılır: Velakin kezzebe ve tevella (kıyame 32) “yalan söyledi ve ardını döndü”

            Kezzebe fiili, faale kalıbında olup, ya müteatti veya lazım olur. Her ikisinde de çokça yalan söyledi anlamı vardır. Yoksa “yalanladı” anlamına gelmez.

            2. “Onlar senin yalan söylediğini söylemiyorlar (La yükezzibu neke), ama bu zalimler Allah’ın ayetlerini yechedün/bile bile inkar ediyorlar.

            Bu kullanımda kezzebe fiili, meful alır.

            3. Kezzebe fiili “ba” harfi ceri ile kullanılır.

            Kim Cenab-ı Hakkın ayetlerini görmezden gelir ve o hal üzerine ölürse, onların cehennemde azap görecekleri ayetlerle sabittir. Ayette geçen “halid” kelimesi “ölümsüz” demektir. Ayetlerde cennete gidecekler için de, cehenneme gidecekler için de “halid/ölümsüz” kelimesi geçmektedir. Cennete gidenler de cehenneme gidenler de ölümsüzdür. Ölümsüz kelimesi yanında “ebeda” yani “ebedi/sürekli” kelimesi vardır. Cehenneme giren mümin de kafir de halid/ölümsüz olarak girecek, fakat cehennemde kalışı mümin için ebedi olmayacak, kafir için ise ebedi olacaktır. Kafir ebedi kelimesi ile birlikte halid, yani sürekli orada kalıcı ve ölümsüz, mümin ise ebedi kelimesi geçmeden halid yani ölümsüz fakat ölümsüzlüğünün tamamını cehennemde geçirmeyecek cennete gidecek ve ebediliği orada devam edecektir.

Prof. Dr. Abdulaziz Bayındır