2. Bakara Suresi 182. Ayet

 Mirası paylaştıran kişi, bir tarafa meyletmekten veya günaha girmekten korkarda mirasçıları uzlaştırırsa, bundan dolayı günaha girmiş olmaz.”(Bakara 2/182)

            Bakara 182.Ayette geçen “vasiyet” ile bakara 183. ayetteki “vasiyet” kelimeleri arasında herhangi bir ilişki bulunmamakla birlikte, “vasiyet eden” şeklinde ifade edilen kişi; borcunu itiraf etmeme, yanlış itirafta bulunan veya hakkı olmayan kişi lehine vasiyette bulunma suretiyle yanlış yapan veya günaha giren kişidir. Eğer Türkçede bilinen anlamıyla ölmeden önce, ölen kişinin mal pay etmesi olsaydı, her Müslüman’ın vasiyet etmesi farz olurdu. Öldükten sonrası için yapılan vasiyet ise artık malın mirasçıya intikal ettiği sırada yürürlüğe girmesi için yapılan vasiyettir. Vasiyet edenin o malla olan ilgisi tamamen kesildiği için böyle bir vasiyetten sevap beklenmez. Bir malı, ölüme bağlı olarak bir yere bağışlamak, mirasçıdan mal kaçırmaktır. Bunun sevabı değil, aksine vebali olur. Çünkü ölümle birlikte mal, mirasçıya intikal eder. Böyle bir malı bağışlamaya hakkınız yoktur. Yapılacak gönüllü bağışlar hayatta iken yapılmalıdır. Allah-u Teala şöyle buyuruyor; “Sizden birine ölüm gelip çatmadan önce, size verilen rızıklardan harcama yapın. “Beni biraz geciktirseydin Rabbim ben de sadaka verenlerden olsaydım” demeden önce, verdiğimiz rızıktan infak edin.”(Munafikun 63/10) Ayrıca Resulullah da bu anlamda bir vasiyette bulunmamıştır. Ayette anlatılan kişinin borç itirafından başka bir şey değildir. Yani kişinin borçlu olmadığı halde borçlu olduğunu söylemesi yahut borçlu olduğu kişinin alacağı miktardan daha az ya da daha fazla olduğunu söylemesinden bahsedilmektedir. Bakara 182. ayet mirasçılar arasında haksızlık yapıldığını gören bir kişinin araya girip düzeltme görevini bildirmektedir. Borç konusunda anlaştırmak ve miktarda değişiklik yaparak kişilerin aralarını bulmak miras oranını değiştirmek gibi kişiye günah yüklemeyecektir. Araya girip düzelten kişi yaptığı bu davranıştan dolayı sevap kazanacaktır. 

Prof. Dr. Abdülaziz Bayındır