Tecelli, gözükmek, ortaya
çıkmak anlamınadır. Allah'ın tecellietmesi de Allah'ın
gözükmesi veya gücünün ortaya çıkması anlamındakullanılır.
ŞEYHEFENDİ - (Kendi alnını göstererek) Şeyhlerin
alnı biraynadır. Orada Cenab-ı hak tecelli eder.
BAYINDIR -Allah Teâlâ bir insanda nasıl tecelli
eder, nasıl gözükür? Bunun delili nedir?
ŞEYHEFENDİ - Delili şudur: Allah Teâlâ şöyle
buyuruyor: “ Musa, tayin ettiğimiz vakitte (Tûr-iSînâ’ya)
gelip de Rabbi onunla konuşunca «Rabbim, bana kendini göster,
seni göreyim.» dedi. (Rabbi) «Sen beni asla göremezsin. Fakat
şu dağa bak, eğer yerinde durabilirse sen de beni göreceksin.»
buyurdu. Rabbi o dağa tecelliedince dağı paramparça etti. Musa
da baygın düştü. Ayılınca dedi ki; Seninoksan sıfatlardan
tenzih ederim, sana tevbe ettim ve ben inananların
ilkiyim. ”(Araf 7/143)
Allah bir dağda tecelliettiğine göre bir insanda tecelli
edemez mi?
BAYINDIR - Allahdağa tecelli ettiği zaman dağ
parçalandı, Hz. Musa da baygın düştü.
ŞEYHEFENDİ -İşte şeyh dağ yerinde, mürid de Musa
aleyhisselam makamındadır [136]
.
BAYINDIR - Bune biçim delil getirme, ne biçim bir
kıyastır? Allah Teâlâ dağda tecelli etmedi ki, dağa tecelli
etti. Yani dağda gözükmedi, dağa gözüktü. Allah’ın insana
tecelli etmeyeceği, yani bu dünyada bir insana gözükmeyeceği
yukarıdakiâyette açıkca belirtilmiştir.
Ayete aykırı olmasına rağmenfarzedelim ki, sizin dediğiniz
doğrudur ve Allah dağa tecelli etmemiştir dedağda tecelli
etmiştir. Siz kendinizi dağa nasıl kıyaslarsınız? İnsan dağa
benzer mi? Böyle kıyaslara kıyas maâl fârık, yani ilgisiz
şeyleri birbirinebenzetmek denir. İnsanla dağ arasında nasıl
bir benzerlik buluyorsunuz ki,bir âyetin dağ ile ilgili
hükmünü insana taşıyorsunuz.
Bir an için benzetmenin doğru olduğunu kabul etsek bile
varılacak hüküm, böyle bir tecelliden sonra Şeyhin parçalanıp
yok olması olmaz mı? Çünkü Allah’ın tecellisinden sonra dağ
paramparça olmuştur. Ama böyle olmuyor, Şeyhin alnı bu tecelli
ile Allah’ınaynası durumuna geliyor ve herkes Şeyhin alnında
Allah’ı görmeye başlıyor.
ŞEYHEFENDİ -Allah şeyhleri korur. Allah’ın gücü buna
yetmez mi?
BAYINDIR -Allah’ın gücünün yetmediği ne var ki; ama
biz Allah’ın gücünden ve kudretindenbahsetmiyoruz. Ayetin
hükmünden bahsediyoruz.
Ayrıca Allah'ın dağa tecellietmesi özel bir olaydır, bunun
kıyaslanacağı bir şey yoktur. Çünkü olağan dışıbir olaya
benzetme yapılarak bir hükme varılamaz [137]
.
Şeyhin dağa, Hz. Musa’nın damüride benzetilmesine gelince;
doğrusu bun hangi mantıkla yaptığınızıanlamak mümkün değildir.
Şeyhi Hz. Musa’ya benzetmek isteseniz bunun biryolu olur.
Çünkü insan olma bakımından ortak yönleri vardır. Dağ ile
şeyhinneyi birbirine benziyor?
MÜRİT -Tecelli meselesini niye yanlış
değerlendiriyorsun? Bu, Şeyh Efendi'ninbütün davranışlarıyla
müritlerine örnek hale gelmesinden başka bir şeydeğildir.
BAYINDIR - Yani Allah’ın Şeyhin bedenine girdiğini
mi söylemek istiyorsunuz?
MÜRİT -Hayır, asla öyle demiyorum. Şeyhin
müridlerine örnek olmasından bahsediyorum.
BAYINDIR - Örnek olması için Allah’ın Şeyhin alnında
gözükmesi mi gerekiyor?
ŞEYHEFENDİ - Şeyhin iki gözünün arası feyiz
kaynağıdır. Rabıta yaparken iki gözün arasındaolan hayal
hazinesi ile mürşidin ruhaniyetinin yüzüne hatta iki
gözününarasına bakılır [138]
.
BAYINDIR - Tamam,işin sırrı şimdi çözüldü.
Şeyhin alnında Allah Teâlâ'nın tecelli etmesine nedenihtiyaç
duyduğunuzu şimdi anladım. Bir yanlış sizi bir başka yanlışa
zorluyor.
Rabıta diye bir şey uydurdunuzya, onun kabul edilebilmesi
için bu defa da Allah'ın şeyhin alnında tecelliettiğini
uydurmanız gerekli oldu.
Çünkü mürit rabıta yaparken şeyhinin ruhaniyetini hayal
ediyor, onun iki gözünün arasına, yani alnınınortasına
baktığını düşünüyor. Çünkü size göre orası feyiz kaynağıdır.
Sonraşeyhine karşı kendini son derece alçaltarak ona
yalvarıyor, onu Allah ilekendi arasında vesile
kılıyor. [139]
.
İşte burada şeyhin alnının birayna sayılmasına ve
orada Allah'ıngözükmesine ihtiyaç duyuyorsunuz. Yoksa
müritleri nasıl inandırırsınız.
Bazı tasavvuf kitaplarındadaha ileri gidilerek Allah‘ın
isimlerinin ve sıfatlarının Şeyhte gözüktüğü ifade
edilmektedir [140]
.Bu nasıl kabul edilebilir? Bu durum sizde de
var, siz de aynı iddialarıtekrarlayıp duruyorsunuz. Ama, bu
çirkinliği daha fazla uzatmak
istemiyorum.