Varlıkların sahibi Allah, neylerse güzel eyler. (Fatiha 1/1)

Hamd; birini, yaptığı iyi bir işten dolayı övmektir. Buna medih  de denir. O iyi işi, sizin için yaptı diye övmek şükür  olur. Türkçe’de buna teşekkür denir. Kişinin, kendi katkısı olmadan sahip olduğu şeyle övülmesi, ne hamd ’dir, ne şükür; ona sadece medih yani övgü denir. Hamd şükürden, medih de her ikisinden kapsamlıdır.

Birinin size cömert davrandığını söylemeniz hem hamd , hem şükür hem medih olur. “O cömerttir” demek hamd ve medihtir ama şükür değildir. “Uzun boylu ve zekidir” demek ise sadece medih olur. Çünkü zekayı ve uzun boyu, kendi çalışmasıyla elde etmemiştir. Bunlar aşağıda olduğu gibi iç içe övgü halkalarıdır.

Her şükür, hamd ve medihtir. Her hamd medihtir ama şükür değildir. Her medih hamd ve şükür olmayabilir[1].

El-hamd’in başındaki el takısı, kelimeye cins anlamı kazandırır. El-hamdu lillah, “bütün hamdler Allah ’a aittir” demek olur. Çünkü Allah’ın yaptığı her şey doğru ve yerindedir. Bir de her iyi davranış, onun verdiği nimetlerle yapılır. Bütün bu anlamları “neylerse güzel eyler” cümlesi tam olarak ifade etmektedir.